DONANIM & SÜRÜCÜ LABORATUVARI: AKİS • SAFENET • GEMALTO • PALADIN
E-İmza Rehberi SMARTCARD // TOKEN LAB

Windows 11 güncellemesi sonrası Akis Kart İzleme Aracı e-imzamı görmüyor, 'Kart okunamadı' hatası alıyorum, ACS sürücülerini silip yükledim ama nafile, çözüm nedir?

Windows 11 (23H2) toplu güncelleştirmesini yükledikten sonra bilgisayarımda takılı olan e-imzamı Akis Kart İzleme Aracı (AKİS) görmemeye başladı ve arayüzde sürekli 'Kart okunamadı' veya 'Kart takılı değil' uyarısı alıyorum. Okuyucu donanımım ACS ACR38/ACR39 model USB dongle ve üzerindeki durum ledi sabit yanıyor. Aygıt Yöneticisi üzerinden ACS sürücülerini kaldırıp üreticinin sitesinden en güncel MSI paketiyle tekrar kurdum, farklı USB portlarını denedim ancak hiçbir değişiklik olmadı. UYAP Editör ve Kamu SM uygulamaları da kartı tespit edemiyor. Güncelleme sonrası bozulan nedir ve kartımı sisteme nasıl tekrar tanıtabilirim?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Windows 11 büyük özellik ve kümülatif güncellemeleri sonrasında bu problem sıklıkla yaşanmaktadır.

Yaşadığınız durumun temel teknik gerekçesi, Windows güncelleme motorunun arka planda Windows Akıllı Kart Kaynak Yöneticisi (Smart Card Resource Manager, SCardSvr) ve Akıllı Kart Cihaz Numaralandırma Hizmeti (ScDeviceEnum) servislerinin başlangıç modunu değiştirmesi, devre dışı bırakması veya Microsoft'un jenerik USB CCID sürücüsü ile ACS'nin özel sürücüleri arasında bir I/O çakışması meydana getirmesidir.

Sorunu kalıcı olarak gidermek için aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayınız:

  1. Akıllı Kart Windows Hizmetlerini Yapılandırın:
    • Klavyenizden Win + R tuşlarına basarak services.msc komutunu çalıştırın.
    • Listeden Akıllı Kart (Smart Card) hizmetini bulun. Sağ tıklayıp Özellikler'e girin; Başlangıç türünü Otomatik olarak ayarlayın ve hizmet durdurulmuşsa Başlat butonuna tıklayın.
    • Aynı listede yer alan Akıllı Kart Cihaz Numaralandırma Hizmeti (ScDeviceEnum) ve Sertifika Yayma (CertPropSvc) hizmetlerini de bularak başlangıç türlerini Otomatik yapıp başlatın.
  2. Kayıt Defteri (Registry) İzinlerini ve Servis Değerini Doğrulayın:
    • Win + R ile regedit yazıp Kayıt Defteri Düzenleyicisi'ni açın.
    • HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\SCardSvr yoluna gidin.
    • Sağ taraftaki Start DWORD değerinin 2 (Otomatik) olduğunu doğrulayın. Eğer 3 veya 4 ise çift tıklayarak 2 yapın.
  3. Sürücü Çakışmasını Çözün (Microsoft Generic CCID Değişimi):
    • Başlat butonuna sağ tıklayıp Aygıt Yöneticisi'ni açın.
    • Akıllı Kart Okuyucular kategorisini genişletin. ACS cihazınıza sağ tıklayıp Sürücüyü Güncelleştir > Bilgisayarımdaki sürücülere göz at > Bilgisayarımdaki kullanılabilir sürücülerin bir listesinden seçmeme izin ver adımlarını izleyin.
    • Listede görünen Microsoft Usbccid Akıllı Kart Okuyucusu (UMDF2) sürücüsünü seçerek 'İleri' deyin. Birçok Windows 11 derlemesinde özel ACS sürücüsü yerine Microsoft'un yerleşik CCID sürücüsü PC/SC yığınında çok daha kararlı çalışmaktadır.
  4. AKİS ve Java Sürüm Uyumunu Sağlayın:
    • TÜBİTAK BİLGEM UEKAE tarafından yayınlanan en güncel 64-bit Akis Kart İzleme Aracı sürümünü (AKİS v2.0 veya üstü) kurun. Kurulum sırasında akisp11.dll kütüphanesinin C:\Windows\System32 dizinine doğru şekilde kopyalandığından emin olun.

Mevzuat ve Hukuki Dayanak: 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 6. maddesi (Güvenli Elektronik İmza Donanım Araçları) ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yayımlanan Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ gereğince, Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) barındıran donanımların ISO/IEC 7816 ve PC/SC standartlarına kesintisiz uyum sağlaması zorunludur. İşletim sistemi seviyesindeki akıllı kart servislerinin durması, kriptografik anahtarlara erişimi tamamen engelleyerek kanunen geçerli güvenli e-imza oluşturulmasını imkansız kılar. Yukarıdaki adımlar PC/SC katmanını yeniden canlandırarak sorununuzu çözecektir.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
Kıdemli PKI Mühendisi E.
Yakın zamanda

Yukarıdaki kapsamlı çözüme ek olarak hızlı bir pratik not paylaşmak isterim: Windows 11 güncellemeleri bazen Güç Yönetimi ayarlarında USB Seçmeli Askıya Alma (Selective Suspend) özelliğini sıfırlar. Bu durum, okuyucuya gelen 5V beslemeyi keserek kartın anlık düşmesine ve 'Kart okunamadı' uyarısına yol açar.

PowerShell'i Yönetici olarak çalıştırıp şu komutları tek satırda girerek servisi hemen ayağa kaldırabilirsiniz:

Set-Service -Name SCardSvr -StartupType Automatic; Start-Service -Name SCardSvr

Ayrıca Denetim Masası > Güç Seçenekleri > Plan Ayarlarını Değiştir > Gelişmiş Güç Ayarları > USB Ayarları altındaki 'USB seçmeli askıya alma' seçeneğini Devre Dışı olarak işaretleyin. Kart okuyucuyu kasanın arkasındaki doğrudan anakarta bağlı bir USB 2.0 portuna takmanız kararlılığı ciddi oranda artıracaktır.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Sistem Yöneticisi T.
Yakın zamanda

Sertifika yenileme konusunda sahada en sık yapılan hata son güne kadar beklemektir. Süre dolduktan sonra 'online yenileme' yapılamaz, sıfırdan başvuru ve kimlik teyidi gerekir.

  • Mevcut sertifikanızın bitimine 30-45 gün kala e-imzanızı bilgisayara takıp mevcut sağlayıcınızın online portalından başvuru yapın.
  • Mevcut USB token donanımınız sağlamsa yeni cihaz ücreti ödemeden sadece 'Sertifika Yenileme' kontörü alarak yeni anahtarı mevcut karta uzaktan yükleyebilirsiniz.
  • Yükleme sonrası Akis Kart İzleme Aracı üzerinden sertifika detaylarına girip geçerlilik bitiş tarihinin güncellendiğini teyit edin.

Aman dikkat; beyanname veya adli süre günlerinde süresi dolan sertifika yüzünden cezai yaptırımla karşılaşmamak için yenilemeyi en az 2 hafta önceden tamamlayın.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Sertifika Uzmanı Tolga
Yakın zamanda