DONANIM & SÜRÜCÜ LABORATUVARI: AKİS • SAFENET • GEMALTO • PALADIN
E-İmza Rehberi SMARTCARD // TOKEN LAB

Windows Server RDS / Citrix ortamında RDP Akıllı Kart Yönlendirmesinde SCARD_E_NO_SMARTCARD ve PC/SC servis çakışması

Kurumumuzda 50 kullanıcı Windows Server 2022 Remote Desktop Services (RDS) üzerinde kurulu Doküman Yönetim Sistemi (DYS) ve muhasebe yazılımını kullanıyor. Kullanıcılar kendi yerel istemcilerindeki USB e-imza tokenlarını RDP Smart Card Redirection ile uzak masaüstüne yönlendirdiklerinde, ilk imzalama başarılı olsa da arka arkaya imza atıldığında veya iki kullanıcı aynı anda imzalama yaparken 'SCARD_E_NO_SMARTCARD' (0x8010000C) ve 'SCARD_F_COMM_ERROR' hatası alınıyor. Grup İlkesi (GPO) ve Windows Akıllı Kart Kaynak Yöneticisi (scardsvr) seviyesinde bu çakışmayı ve oturum kilitlenmesini nasıl izole edebiliriz?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Windows Server Remote Desktop Services (RDS) ve Citrix XenApp/Virtual Apps ortamlarında akıllı kart ve e-imza yönlendirmesi (Smart Card Redirection), Windows'un çekirdek akıllı kart kaynağı olan Smart Card Resource Manager (scardsvr) servisinin çoklu oturum (multi-session) mimarisindeki davranış biçimi nedeniyle en sık sorun yaşanan altyapı alanlarından biridir.

Alınan SCARD_E_NO_SMARTCARD (0x8010000C) ve SCARD_F_COMM_ERROR (0x8010002D) hataları, çoğunlukla istemci ile sunucu arasındaki sanal kanal (RDP Virtual Channel) gecikmelerinden, PKCS#11 DLL dosyasının session bazlı paylaşılamamasından veya Windows Smart Card Plug and Play servisinin yönlendirilen okuyucuyu sürekli yeniden başlatmasından kaynaklanır.

RDS Ortamında Kararlı E-İmza Altyapısı İçin Yapılması Gereken Yapılandırmalar:

  • 1. Smart Card Plug and Play Hizmetinin Devre Dışı Bırakılması: Windows Server üzerinde her yeni RDP oturumu bağlandığında sistem sanal bir PnP sürücüsü aramaya kalkışır. Group Policy Management Console (GPMC) üzerinden şu politikayı etkinleştirin:
    Computer Configuration -> Administrative Templates -> Windows Components -> Smart Card -> Turn on Smart Card Plug and Play service ayarını Disabled yapın. Bu ayar okuyucunun oturum açılışlarında kaybolmasını engeller.
  • 2. Uzak Masaüstü Akıllı Kart Alt Sisteminin İzolasyonu: Sunucunun Kayıt Defterinde (Registry) RDP sanal kanallarının zaman aşımına uğramasını önlemek için HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Terminal Server\WinStations\RDP-Tcp altında fEnableSmartCard değerinin 1 olduğundan emin olun. Ayrıca oturum kilitlenmelerinde kart oturumunun askıda kalmaması için SCardSvr servisinin Kurtarma (Recovery) sekmesinden 'Hata durumunda servisi yeniden başlat' seçeneğini aktif hale getirin.
  • 3. Middleware ve PKCS#11 Yapılandırması: Sunucu üzerine tüm kullanıcılara ortak hizmet veren tek bir monolitik PKCS#11 DLL'i kurmak yerine (örneğin AKİS veya SafeNet Authentication Client), middleware'in 'Terminal Server Edition' veya çok kullanıcılı (multi-session) destekleyen güncel sürümlerini kurun. Bazı eski PKCS#11 kütüphaneleri C_Initialize fonksiyonunu process bazında kilitler (exclusive access); kütüphanenin CKF_OS_LOCKING_OK bayrağını desteklediğinden emin olun.
  • 4. İstemci Tarafı Okuyucu İsimlendirmesi: RDP yönlendirmesinde her istemcinin kart okuyucusu sunucuda \\\\tsclient\\AKIS Card Reader 0 şeklinde adlandırılır. İmzacı yazılımın (DYS/Java) sabit okuyucu adı aramak yerine PC/SC listesindeki dinamik oturum adlarını tarayacak şekilde konfigüre edilmesi şarttır.

Bu adımlar eksiksiz uygulandığında terminal sunucusu üzerindeki kaynak çakışmaları son bulur ve kullanıcılar eşzamanlı olarak kendi yerel e-imza tokenları üzerinden kesintisiz imza atabilirler.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
Müh. Taner K.
Yakın zamanda

RDS üzerinde bu tarz sanal kanal (virtual channel) sorunlarıyla boğuşmak istemiyorsanız, modern kurumsal mimarilerde uygulanan en temiz yöntem 'Lokal İmzalama Ajanı' (Local Signing Agent) modeline geçmektir. Bu modelde doküman RDS üzerindeki DYS'de kalır, ancak belgenin sadece kriptografik özeti (Hash değeri) WebSocket veya yerel bir HTTP API üzerinden kullanıcının kendi yerel bilgisayarındaki küçük bir imzalama istemcisine gönderilir.

Kullanıcı kendi makinesine takılı e-imza ile PIN kodunu yerelinde girer, sadece imzalanmış hash değeri sunucuya geri döner. Bu sayede USB token'ı RDP sanal kanalı üzerinden sunucuya yönlendirmek zorunda kalmazsınız; ne scardsvr çöker ne de kullanıcılar birbirlerinin kart okuyucularını kilitler. Birçok modern e-Devlet ve bankacılık uygulaması artık bu hibrit yöntemi kullanmaktadır.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Kemal S.
Yakın zamanda

Terminal Server / RDS ortamlarında en sık yapılan hata, yerel istemci ile sunucu tarafındaki smart card servis sürümlerinin uyumsuzluğudur. Sunucu tarafında 'Smart Card Device Enumeration Service (ScDeviceEnum)' ve 'Smart Card (SCardSvr)' servislerinin Otomatik başlatma modunda olduğundan emin olun. Ayrıca Grup İlkesi (GPO) üzerinden Computer Configuration > Administrative Templates > Windows Components > Remote Desktop Services > Remote Desktop Session Host > Device and Resource Redirection > Do not allow smart card device redirection ayarının 'Disabled' yapılması şarttır. Kullanıcı oturum açtığında RDP mstsc ayarlarında 'Yerel Kaynaklar > Diğer > Akıllı Kartlar' kutucuğu mutlaka işaretlenmelidir.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Sistem Yöneticisi Barış K.
Yakın zamanda