UYAP Avukat portalında e-imza ile giriş yapıyorum, ancak evrak gönderme adımında 'Kütüphane (DLL) yüklenemedi: akisp11.dll' hatası alıyorum, 64-bit Java mı kurmalıyım?
2 Cevap
UYAP Avukat Portal'da portala giriş yapabilirken evrak gönderme veya dava açma adımında 'Kütüphane (DLL) yüklenemedi: akisp11.dll' veya java.lang.UnsatisfiedLinkError hatası almanız, Java Sanal Makinesi (JVM) mimarisi (32-bit vs 64-bit) ile işletim sistemine kayıtlı yerel PKCS#11 sürücü kütüphanesinin (native library) bit mimarisi arasındaki uyuşmazlıktan ve eksik C++ çalışma zamanı bağımlılıklarından kaynaklanmaktadır.
1. Kriptografik Mimari ve Hataya Yol Açan Temel Sebepler:
- JNI (Java Native Interface) ve Bellek Alanı Uyuşmazlığı: UYAP Doküman Editörü ve web imzalama eklentileri, akıllı kart donanımına doğrudan erişmek için Java PKCS#11 sağlayıcısını (
sun.security.pkcs11.SunPKCS11) çağırır. Bu sağlayıcı, C/C++ ile derlenmiş yerelakisp11.dlldosyasını Windows APILoadLibrary()fonksiyonu ile belleğe yüklemeye çalışır. İşletim sistemi kuralları gereği, 64-bit bir JVM asla 32-bit bir DLL dosyasını bellek adres alanına haritalayamaz; aynı şekilde 32-bit bir JVM de 64-bit bir DLL yükleyemez. Mimariler uyuşmadığında Java anındaUnsatisfiedLinkError: Can't load IA 32-bit .dll on a AMD 64-bit platformistisnası fırlatır. - Farklı Java Örneklerinin Tetiklenmesi: Giriş aşamasında çoğu zaman modern bir UYAP Giriş İstemcisi veya e-Devlet kimlik doğrulama köprüsü devreye girerken, evrak gönderme aşamasında arka planda sistemde tanımlı eski bir Java çalışma zamanı (JRE) veya farklı mimarideki UYAP Editör kütüphanesi çağrılabilmektedir.
- Eksik Visual C++ Redistributable Bağımlılıkları:
akisp11.dllkütüphanesi tek başına çalışmaz; Microsoft Visual C++ 2010 ve 2013/2015 Redistributable (msvcr100.dll,msvcp100.dll) dinamik kütüphanelerine bağımlıdır. 64-bit Java doğru DLL'i bulsa dahi, bu bağımlı C++ çalışma kütüphaneleri eksikse WindowsERROR_MOD_NOT_FOUND (Hata Kodu 126)döndürür ve Java 'kütüphane yüklenemedi' uyarısı verir.
2. Adım Adım Kesin Çözüm Yöntemi:
- Hem 32-bit Hem de 64-bit AKİS Yönetici Paketini Kurun:
TÜBİTAK Kamu SM resmi sürücü sayfasından en güncel AKİS Yönetici Paketi kurulum dosyasını indirin. 64-bit Windows sistemlerde hem 64-bit kütüphanenin hem de 32-bit kütüphanenin doğru dizinlerde yer alması gerekir. Kurulum sonrası şu yolları doğrulayın:
- 64-bit kütüphane:C:\Windows\System32\akisp11.dll
- 32-bit kütüphane:C:\Windows\SysWOW64\akisp11.dll - Microsoft Visual C++ Yeniden Dağıtılabilir Paketlerini Yükleyin:
Microsoft resmi sitesinden Visual C++ 2010 Redistributable Package ve Visual C++ 2015-2022 Redistributable paketlerinin hem x86 (32-bit) hem de x64 (64-bit) sürümlerini indirip kurun. Her iki mimarinin de sistemde kurulu olması zorunludur. - UYAP Doküman Editörü İmza Kütüphanesi Yolunu Sabitleyin:
UYAP Doküman Editörü'nü açın. Üst menüden Araçlar > İmza Ayarları > Akıllı Kart / Kütüphane Yolu kısmına gidin. Eğer sisteminizde 64-bit Java kullanılıyorsa kütüphane yolunu manuel olarakC:\Windows\System32\akisp11.dllolarak gösterin. Eğer editör 32-bit gömülü Java ile açılıyorsa yoluC:\Windows\SysWOW64\akisp11.dllolarak seçin ve kaydedin. - Tek ve Güncel Bir Java (JRE) Standartlaştırın:
Program Ekle/Kaldır üzerinden sistemdeki karmaşık eski Java sürümlerini temizleyin. Yalnızca Adalet Bakanlığı UYAP uyumlu güncel 64-bit Java (Adoptium Temurin OpenJDK 8u veya Oracle JRE 8u 64-bit) bırakın. Sistem ortam değişkenlerindeJAVA_HOMEdeğerinin bu dizini işaret ettiğinden emin olun.
Mevzuat ve Standartlar Açısından: 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu Madde 4 ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Elektronik İmza Teknik Kriterleri Tebliği uyarınca, Güvenli Elektronik İmza Oluşturma Aracının (GİOA) PKCS#11 v2.20 arabirimi standardına tam uyumlu yerel kütüphanelerle kriptografik imza üretmesi şarttır. İstemcinin doğru DLL kütüphanesini yüklemesi, token içindeki özel anahtarla (Private Key) ETSI TS 101 733 / ETSI EN 319 122 uyumlu CAdES imza zarfının eksiksiz oluşturulmasının teknik ön koşuludur.
Baro bilgi işlem komisyonlarında meslektaşlarımızın bilgisayarlarında bu sorunla karşılaştığımızda en pratik çözüm, Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'nün yayınladığı UYAP Editör Otomatik Kurulum Paketini yönetici olarak çalıştırmaktır. Bu paket kendi içine gömülü 64-bit Java ile birlikte gelir.
Eğer hata devam ederse, UYAP Editör'ü açıp Araçlar > Sertifika Araçları > Kart Kütüphanesi Ekle diyerek listeden Kamu SM / AKİS seçip gözattan doğrudan C:\Windows\System32\akisp11.dll dosyasını göstermek ve ardından bilgisayarı yeniden başlatmak evrak gönderme ekranındaki imza kilitlenmesini anında çözmektedir.