DONANIM & SÜRÜCÜ LABORATUVARI: AKİS • SAFENET • GEMALTO • PALADIN
E-İmza Rehberi SMARTCARD // TOKEN LAB

CAdES-A (Arşiv İmzası) yükseltme işleminde kök sertifikanın süresi dolmuşsa arşiv zaman damgası doğrulama hatası ve LTV sürekliliği

Elektronik belge yönetim sistemimizde (EBYS) 10 yıl önce 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na uygun olarak atılmış CAdES-X Long e-imzalı belgeleri yasal saklama süresi gereği CAdES-A formatına yükseltmek (archive timestamp eklemek) istiyoruz. Ancak belgeleri imzalayan Nitelikli Elektronik Sertifika'nın (NES) ve o döneme ait Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) kök sertifikasının süresi dolduğu için doğrulama kütüphaneleri 'CertificateExpiredException' ve 'PathValidationException' hataları vererek arşivi reddediyor. Kök sertifikası expire olmuş eski imzalı belgeleri yasal geçerliliğini bozmadan CAdES-A formatına yükseltme ve ETSI EN 319 122 standardına göre doğrulama zincirini işletme yöntemi nedir?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Elektronik belge arşivlemede sıklıkla karşılaşılan bu durum, ETSI EN 319 122 (CAdES) ve ETSI EN 319 102-1 (Elektronik İmza Doğrulama) standartlarında tanımlanan "Geçmiş Zaman Doğrulaması" (Validation at Time T) prensibinin eksik uygulanmasından kaynaklanmaktadır.

5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK m. 205) uyarınca, güvenli elektronik imzanın kesin delil vasfını koruması için imzanın atıldığı ve zaman damgası ile mühürlendiği anda geçerli olması yeterlidir; imzalayan sertifikanın veya kök makamın bugün itibarıyla süresinin dolmuş olması (expiration), geçmişte hukuka uygun atılmış bir imzanın geçerliliğini geriye dönük olarak ortadan kaldırmaz.

CAdES-A yükseltmesinde yaşanan doğrulama zinciri tıkanıklığını aşmak ve yasal geçerliliği kesintisiz sürdürmek için izlenmesi gereken teknik adımlar şunlardır:

  • 1. Geçmiş Zaman Doğrulama Bağlamı (Validation Context at Time T): İmza doğrulama motorunuza (örneğin DSS, Digital Signature Services veya TÜBİTAK MA3API) doğrulama anı olarak bugünün tarihini değil, belgedeki mevcut CAdES-T veya CAdES-X zaman damgasının üretildiği zamanı (T0) referans alması gerektiğini bildirmeniz gerekir. Bu bağlamda, sertifikanın geçerliliği T0 anındaki durumuna göre değerlendirilir.
  • 2. Tarihsel Güven Çapası (Historical Trust Anchor) Tanımlaması: Doğrulama kütüphanelerinin varsayılan ayarları sistem saatine göre süresi dolmuş kök sertifikaları (Root CA) doğrudan reddeder. Çözüm için, süresi dolmuş ancak o tarihte geçerli olan ESHS kök sertifikasını doğrulama motorunun "Tarihsel Güven Deposu"na (Historical Trust Store) eklemeli ve kök sertifikanın bugünkü geçerlilik kontrolünü (notAfter kısıtını) bu özel yükseltme işlemi için devre dışı bırakmalısınız.
  • 3. İptal Verilerinin (CRL/OCSP) Bütünlüğü: CAdES-X formatındaki imza paketinde yer alan CompleteRevocationRefs ve AttributeRevocationValues alanlarındaki tarihi CRL/OCSP verilerinin kriptografik özetlerinin bozulmadığını doğrulayın. Bu veriler imzanın o tarihte iptal edilmediğini ispatlar.
  • 4. Güncel Arşiv Zaman Damgası (Archive Timestamp V3): Geçmiş zaman doğrulaması başarılı olduktan sonra, ETSI TS 119 122 standardına uygun olarak güncel, geçerli ve güçlü algoritmaya (SHA-256 / SHA-384) sahip yeni bir Zaman Damgası Yetkilisinden (TSA) alınan zaman damgası belgeye id-aa-ets-archiveTimestampV3 niteliği olarak eklenir.

Bu yöntemle oluşturulan CAdES-A paketi, hem eski kriptografik algoritmaların (örneğin SHA-1) kırılma riskine karşı belgeyi zırhlar hem de kök sertifika süresi dolmuş olsa dahi mahkemelerde kesin delil sürekliliğini teminat altına alır.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
Av. Arb. Burak C.
Yakın zamanda

Pratik bir ipucu olarak, kütüphane seviyesinde konfigürasyon yaparken DSS (Digital Signature Services) kullanıyorsanız CertificateVerifier üzerinde AdjunctCertificatesSource tanımlayarak süresi dolan ara ve kök sertifikaları bu havuza besleyebilirsiniz. Ayrıca arşiv zaman damgası basılmadan önce orijinal imza baytlarının hiçbir şekilde modifiye edilmediğinden emin olun; aksi halde hash uyuşmazlığı nedeniyle arşiv damgası belgenin bütünlüğünü koruyamaz hale gelir. İmza doğrulama raporunu da ETSI standart formatında XML/JSON olarak arşiv paketine iliştirmeniz denetimlerde büyük kolaylık sağlar.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Arşiv Yöneticisi Deniz T.
Yakın zamanda

Kök sertifikanın takvim süresinin dolması (expiration), geçmişte o sertifikanın geçerli olduğu dönemde atılmış imzaların ve zaman damgalarının geçersiz olduğu anlamına gelmez. ETSI TS 101 533 ve RFC 3161 ilkelerine göre, doğrulama motoru 'imza anındaki sertifika geçerliliğini' baz alır. Ancak doğrulama yazılımının güvenilen kök sertifika deposunda (Trust Store) süresi dolmuş kök sertifikayı 'güvensiz' olarak işaretlememesi için, yazılım ayarlarında 'Historical Validation / Geçmişe Dönük Doğrulama' modunun aktif edilmesi ve arşiv zaman damgalarının kök sertifika süresi bitmeden önce bir üst zaman damgasıyla zincirlenmiş olması gerekir.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Adli Bilişim & E-Delil Uzmanı Fatih R.
Yakın zamanda