Windows 11 24H2 Akıllı Kart ve AKİS Sürücü Uyumluluğu Rehberi
Microsoft'un Windows 11 24H2 güncellemesiyle birlikte devreye soktuğu sıkılaştırılmış çekirdek yalıtımı (Core Isolation) ve bellek bütünlüğü (Memory Integrity) güvenlik protokolleri, geleneksel akıllı kart okuyucu sürücülerinin (Smart Card Minidriver) sistem tarafından engellenmesine yol açabilmektedir. Bu rehberde, e-imza kullanıcılarının en sık karşılaştığı sürücü tanınmama problemlerini adım adım çözüme kavuşturuyoruz.
1. Windows 11 24H2 Güncellemesi Sonrası Neden Kart Görünmüyor?
Windows 11'in yeni sürümünde WHQL (Windows Hardware Quality Labs) imzasız veya eski sertifikalı sürücülerin arka planda sessizce engellenmesi standart hale gelmiştir. Özellikle kamu kurumları ve özel sektörde yaygın kullanılan AKİS (Akıllı Kart İşletim Sistemi) ve ACS ACR38 / ACR39 donanımları, sistem tarafından genel 'USB Giriş Aygıtı' olarak algılanmakta ve Akıllı Kart Hizmeti (SCardSvr) ile iletişim kuramamaktadır. Konuyla ilgili teknik gereksinimler ve mevzuat adımları için E-İmza Akıllı Kart Okuyucu Türleri rehberimizden de faydalanabilirsiniz.
Kritik Teşhis Adımı:
Başlat menüsüne services.msc yazarak Hizmetler panelini açın. Akıllı Kart (Smart Card) hizmetinin durumunu kontrol edin. Durum 'Durduruldu' ise Başlangıç Türünü 'Otomatik' yapıp hizmeti başlatın. Konuyla ilgili teknik gereksinimler ve mevzuat adımları için e-İmza ile Kriptografik PDF Doğrulama ve Acrobat Reader Sertifika İmzası Ayarları rehberimizden de faydalanabilirsiniz.
2. Adım Adım Sürücü Onarım Protokolü
Windows 11 24H2 üzerinde çalışan kararlı bir e-imza ortamı kurmak için aşağıdaki sıralı adımları izleyin:
- Eski Sürücülerin Temizlenmesi: Aygıt Yöneticisi'ni açın, 'Akıllı Kart Okuyucular' sekmesi altındaki aygıta sağ tıklayıp 'Cihazı Kaldır'ı seçin. 'Bu cihazın sürücüsünü silmeyi dene' kutucuğunu işaretleyin.
- Güncel AKİS 64-bit Kurulumu: TÜBİTAK BİLGEM Kamu SM veya Akis Kart resmi dağıtımından Windows 11 uyumlu en güncel x64 MSI paketini indirip yönetici olarak kurun.
- Microsoft CCID Sürücüsüne Geçiş: Özel sürücü yüklenemiyorsa, aygıt özelliklerinden 'Sürücüyü Güncelleştir' > 'Bilgisayarımdaki sürücülere göz at' > 'Bilgisayarımdaki kullanılabilir sürücülerin listesinden seçmeme izin ver' adımlarını izleyerek Microsoft Usbccid Smartcard Reader (UMDF2) sürücüsünü seçin.
3. Tarayıcı ve Masaüstü Yazılım İpuçları
Sürücü donanım seviyesinde tanındıktan sonra, UYAP, EKAP veya e-Devlet girişlerinde kullanılan Java veya WebSocket servislerinin güvenlik izinleri yapılandırılmalıdır. Tarayıcınızda açılan port (örn. 127.0.0.1:4444) antivirüs veya Windows Güvenlik Duvarı tarafından engellenmemelidir.
Windows 11 24H2 Akıllı Kart ve AKİS Uyumluluk Tablosu
Windows 11 24H2 büyük güncellemesi sonrası akıllı kart sürücüsü kilitlenmeleri ve sistem onarım tablosu:
Windows 11 24H2 Akıllı Kart Sürücü Uyumluluk Matrisi
| Windows 11 24H2 Değişikliği | Meydana Gelen Çakışma | Uygulanacak Sistem Onarımı | Stabil Sürücü Sürümü |
|---|---|---|---|
| Smart Card PnP Servisi Değişimi | Akıllı kartın takıldığında algılanmaması | Aygıt Yöneticisinden Microsoft Usbccid sürücüsüne geri dönme | Microsoft Genel CCID Sürücüsü (2024) |
| AKİS 32-bit Kütüphane Engeli | 64-bit Windows çekirdeğinin eski DLL'i reddetmesi | AKİS v7.0+ 64-bit güncel sürümün kurulması | TÜBİTAK AKİS 64-bit son sürüm |
| Bellek Bütünlüğü (Core Isolation) | Sürücünün Windows Güvenliği tarafından bloklanması | Bellek Bütünlüğü altında WHQL imzalı sürücü yükleme | WHQL Onaylı Kart Okuyucu Sürücüsü |
| Fast Startup (Hızlı Başlatma) Sorunu | Bilgisayar uykudan uyanınca tokenın kopması | Denetim Masasından 'Hızlı Başlatma'yı kapatın | Tokenın her açılışta taze başlaması |