Şirket Yetkilisinin Şahsi Nitelikli Elektronik Sertifikası (NES) ile İmzaladığı Sözleşmelerde TTK 371 Uyarınca Şirketin Temsil Yetkisi İtirazı Geçerli midir?
2 Cevap Nasıl Uygulanır?
Bu hukuki uyuşmazlığın çözümü, 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu ile 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) tüzel kişilerin temsili ve imza yetkisi hükümlerinin birlikte yorumlanmasını gerektirir.
Hukuki analiz ve yargı içtihatları doğrultusunda durum şu şekildedir:
- 1. NES'in Niteliği ve Tüzel Kişi Adına Üretilememesi: 5070 Sayılı Kanun m. 3 ve m. 8 uyarınca Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) yalnızca 'gerçek kişilere' verilebilir; tüzel kişiler adına (şirket tüzel kişiliği namına) e-imza üretilmesi hukuken mümkün değildir (mali mühür ise yalnızca vergi usul işlemleri ve e-fatura içindir, ticari sözleşme imzalamada e-imza yerine geçmez). Dolayısıyla şirket adına imza yetkisine sahip bir müdürün, şirket unvanı yazmayan kendi şahsi NES'ini kullanması hukuki bir zorunluluktur ve tek başına geçersizlik sebebi değildir.
- 2. Temsil Yetkisinin Varlığı ve İrade Beyanı: Sözleşme metninde taraf olarak limited şirket gösterilmiş ve imza hanesinde şirket müdürü unvanıyla bu şahıs yer almışsa, müdürün kendi e-imzasını atması şirket adına yapılmış geçerli bir irade beyanıdır. TTK m. 371 uyarınca, şirketi temsile yetkili olanların şirket adına yaptığı işlemler kural olarak şirketi bağlar. E-imzanın şahsi olması, işlemin şahsi yapıldığı anlamına gelmez.
- 3. Çift İmza Kuralı ve Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması: İşte uyuşmazlığın kilit noktası burasıdır. Eğer şirketin ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmiş imza sirkülerinde "şirketi müştereken temsil ve ilzam ederler" (çift imza) kuralı bulunuyorsa, bu tescil ve ilan TTK m. 36 ve m. 371/3 uyarınca üçüncü kişilere karşı doğrudan ileri sürülebilir (müspet etki). Tek bir müdürün e-imza ile tek başına sözleşmeyi onaylaması halinde, yetkisiz temsil (TBK m. 46) hükümleri devreye girer. Şirket diğer imza yetkilisinin onay vermediğini ileri sürerek sözleşmeyle bağlı olmadığını (icazet vermediğini) iddia edebilir. Ancak sözleşmede münferit (tek başına) yetki varsa şirketin itirazı dinlenmez ve sözleşme şirketi tam olarak bağlar.
Kısacası; 'e-imzada şirket adı yazmıyor' itirazı hukuken tamamen geçersizdir; ancak şirketin ticaret sicilindeki temsil kuralı 'müşterek imza' ise ve sözleşmede diğer yetkilinin e-imzası bulunmuyorsa, şirket yetkisiz temsil gerekçesiyle sözleşmeyi hükümsüz kılabilir.
Şirketler arası dijital sözleşme süreçlerinde bu riskten korunmak için, sözleşme platformlarında MERSİS yetki entegrasyonu kullanılmalı veya imzadan önce güncel imza sirküleri kontrol edilmelidir. Çift imza gereken durumlarda, PDF sözleşme PAdES standardında hazırlanıp her iki yetkiliye sırayla imzalatılmalı; imza aşaması tamamlanmadan sözleşme yürürlüğe konulmamalıdır. Böylece temsil yetkisi aşımı riski baştan engellenmiş olur.