DONANIM & SÜRÜCÜ LABORATUVARI: AKİS • SAFENET • GEMALTO • PALADIN
E-İmza Rehberi SMARTCARD // TOKEN LAB

Adobe Reader Ücretsiz Zaman Damgası "Timestamp server not responding" Hatası ve Geçerlilik

Adobe Acrobat Reader DC üzerinden PDF imzalarken belgeme zaman damgası eklemek istiyorum. İnternetten bulduğum ücretsiz bir RFC 3161 zaman damgası sunucusu adresini (örneğin freetsa vb.) Adobe'a girdiğimde imza atarken "Timestamp server not responding" (Zaman damgası sunucusu yanıt vermiyor) hatası alıyorum. Eğer zaman damgası ekleyemezsem ve ücretli zaman damgası kontörü almadan standart e-imza atarsam, imzaladığım sözleşme hukuken geçersiz mi sayılır?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Merhaba, PDF belgelerinize elektronik imza atarken karşılaştığınız zaman damgası (Time Stamp) sorunu ve hukuki geçerlilik konusu, 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu çerçevesinde çok net bir şekilde ayrılmıştır.

Sorunuzun en kritik kısmına hemen cevap verelim: Hayır, zaman damgası kullanmadan attığınız nitelikli elektronik imza hukuken geçersiz SAYILMAZ. Ancak zaman damgası kullanmamanın, belgenin ileriki yıllardaki ispat gücü üzerinde çok önemli teknik ve hukuki sonuçları vardır. Durumu detaylıca inceleyelim.

Zaman Damgası (Time Stamp) Nedir ve Ne İşe Yarar?
5070 sayılı Kanuna göre zaman damgası, bir elektronik verinin (sizin PDF belgenizin), üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla ESHS (Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı) tarafından elektronik imzayla doğrulanan kaydı ifade eder. Siz normal bir e-imza attığınızda, belgenin üzerindeki tarih ve saat bilgisi doğrudan sizin bilgisayarınızın yerel sistem saatinden (Local Computer Time) alınır. Bilgisayarınızın saati manipüle edilebilir (örneğin saati 1 yıl geriye alabilirsiniz). Bu nedenle, olası bir hukuki ihtilafta "Bu belge gerçekten o tarihte mi imzalandı?" sorusuna sadece e-imza ile kesin yanıt verilemez.

Zaman damgası ise (RFC 3161 standardı), imza attığınız saniyede belgenizin özet (Hash) değerini bağımsız ve yetkilendirilmiş bir sunucuya gönderir. Sunucu, kendi şaşmaz ve güvenli atomik saatini kullanarak bu özeti imzalar ve size geri döner. Böylece belgenin o anki saniyede var olduğu ve imzalandığı kriptografik olarak çürütülemez hale gelir.

Ücretsiz Sunuculardaki "Not Responding" Hatasının Sebebi:
Adobe Acrobat Reader, PAdES (PDF Advanced Electronic Signatures) standardında imza atarken belirttiğiniz RFC 3161 sunucusuna bir istek yollar. Ücretsiz sunucularda bu hatayı almanızın temel sebepleri şunlardır:
1. Ücretsiz sunucular aşırı yüklenme veya DDoS koruması nedeniyle istekleri sık sık reddeder.
2. Adobe'un güvenlik ayarları, güvenilmeyen veya kök sertifikası işletim sistemine tanımlı olmayan bir zaman damgası sunucusundan gelen yanıtı reddedebilir.
3. Kurumsal ağınızdaki güvenlik duvarı (Firewall) dışarıya giden NTP veya Timestamp portlarını engelliyor olabilir.

Zaman Damgasız İmzanın Hukuki ve Teknik Riskleri (LTV Eksikliği):
Zaman damgası kullanmazsanız belgeniz imza anında geçerlidir ve ıslak imza hükmündedir. Ancak e-imza sertifikanızın süresi (genellikle 1, 2 veya 3 yıl) dolduğunda, iptal edildiğinde veya ESHS'nin kök sertifikasının süresi bittiğinde çok büyük bir sorun yaşarsınız. PDF dosyasını 5 yıl sonra açtığınızda, Adobe Acrobat size "İmza Geçersiz" veya "Sertifikanın süresi dolmuş" uyarısı verecektir.

Zaman damgası, Uzun Dönem Doğrulama (LTV, Long Term Validation) yapısının temelidir. Eğer nitelikli bir zaman damgası (Kamu SM, Türktrust, e-Güven gibi yetkili kurumlardan alınmış) eklerseniz, sertifikanızın süresi 10 yıl önce bitmiş bile olsa, PDF okuyucu belgenin "sertifikanın geçerli olduğu o spesifik geçmiş tarihte" imzalandığını kanıtlar ve imzanızı sonsuza kadar yeşil tik ile "Geçerli" olarak gösterir.

Kısacası; günlük, kısa vadeli ve kurum içi yazışmalarda veya UYAP gibi kendi zaman damgasını sistemde vuran platformlarda lokal saatle imza atmak yeterlidir. Ancak uzun yıllar geçerliliğini koruması gereken kritik sözleşmeler (gayrimenkul, yüksek meblağlı ticari anlaşmalar) için mutlaka Türkiye'deki yetkili ESHS'lerden ücretli kontör alarak nitelikli zaman damgası kullanmanızı şiddetle tavsiye ederim.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
Avukat Bilişimci K.
Yakın zamanda

Sertifika yenileme konusunda sahada en sık yapılan hata son güne kadar beklemektir. Süre dolduktan sonra 'online yenileme' yapılamaz, sıfırdan başvuru ve kimlik teyidi gerekir.

  • Mevcut sertifikanızın bitimine 30-45 gün kala e-imzanızı bilgisayara takıp mevcut sağlayıcınızın online portalından başvuru yapın.
  • Mevcut USB token donanımınız sağlamsa yeni cihaz ücreti ödemeden sadece 'Sertifika Yenileme' kontörü alarak yeni anahtarı mevcut karta uzaktan yükleyebilirsiniz.
  • Yükleme sonrası Akis Kart İzleme Aracı üzerinden sertifika detaylarına girip geçerlilik bitiş tarihinin güncellendiğini teyit edin.

Aman dikkat; beyanname veya adli süre günlerinde süresi dolan sertifika yüzünden cezai yaptırımla karşılaşmamak için yenilemeyi en az 2 hafta önceden tamamlayın.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Sertifika Uzmanı Tolga
Yakın zamanda

Adobe Acrobat'ta internette bulunan ücretsiz RFC 3161 sunucuları sıklıkla bağlantı kotası veya erişim kısıtlaması nedeniyle 'Timestamp server not responding' hatası verir. Hukuki geçerlilik için Türkiye'de TÜBİTAK Kamu SM veya yetkili ESHS'lerden temin edilen resmi zaman damgası hesabı kullanıcı adı ve şifresiyle Acrobat Tercihler > İmzalar > Belge Zaman Damgası alanına tanımlanmalıdır.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
IT Destek Uzmanı Hakan G.
Yakın zamanda